Việc xác định và ghi nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình trên Sổ đỏ là vấn đề được nhiều người quan tâm. Theo quy định của Luật Đất đai 2024, đất hộ gia đình là đất được giao cho những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung. Vậy, khi nào đất được ghi là đất của hộ gia đình trên Sổ đỏ?
Khi nào đất được ghi là đất của hộ gia đình trên Sổ đỏ?
Đất hộ gia đình là gì?
Theo quy định tại Luật Đất đai 2024, đất hộ gia đình là đất thuộc quyền sử dụng chung của một nhóm người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng, và đang cùng sinh sống tại một hộ gia đình.
Điều kiện để đất được ghi là đất hộ gia đình trên Sổ đỏ
Để đất được ghi là đất hộ gia đình trên Sổ đỏ, phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Quan hệ giữa các thành viên: Các thành viên trong hộ gia đình phải có mối quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật.
- Sử dụng đất chung: Các thành viên trong hộ gia đình phải cùng sử dụng đất chung, có thể bằng hình thức góp vốn, khai hoang, được tặng cho chung hoặc thừa kế chung, được nhà nước giao đất theo nhân khẩu.
- Sống chung: Các thành viên phải cùng sinh sống tại thời điểm được giao đất, cho thuê đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất.
Cách thể hiện đất hộ gia đình trên Sổ đỏ
Theo quy định tại Thông tư 10/2024/TT-BTNMT, Sổ đỏ của đất hộ gia đình sẽ được ghi như sau:
- Ghi đầy đủ thông tin các thành viên: Nếu có thể, Sổ đỏ sẽ ghi đầy đủ thông tin của tất cả các thành viên trong hộ gia đình.
- Sử dụng mã QR: Nếu không thể ghi đầy đủ thông tin, Sổ đỏ sẽ ghi thông tin của một số thành viên và sử dụng mã QR để lưu trữ thông tin của các thành viên còn lại.
- Ghi tên đại diện: Các thành viên có thể thỏa thuận chọn một người đại diện để ghi trên Sổ đỏ.
Những lưu ý quan trọng
- Trường hợp ghi nhầm: Trên thực tế, có nhiều trường hợp đất của cá nhân, vợ chồng hoặc đất được thừa kế riêng lại bị ghi nhầm là đất hộ gia đình. Điều này có thể gây ra tranh chấp về quyền sử dụng đất sau này.
- Hậu quả của việc ghi nhầm: Việc ghi nhầm có thể dẫn đến tình trạng một số người không có quyền sử dụng đất nhưng vẫn được ghi tên trên Sổ đỏ, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của các thành viên khác trong hộ gia đình hoặc ví dụ đơn giản là khi cha mẹ muốn vay vốn hoặc chuyển nhượng thì các còn nếu có tên trong “Sổ đỏ” cũng sẽ phải đồng ý, ký tên thì các giao dịch này mới thực hiện được.
Làm gì khi phát hiện Sổ đỏ bị ghi nhầm?
Nếu bạn phát hiện Sổ đỏ của mình bị ghi nhầm là đất hộ gia đình, bạn cần tiến hành các thủ tục để chỉnh sửa thông tin trên Sổ đỏ.
Trường hợp bị ghi nhầm do sai sót từ cơ quan có thẩm quyền
Theo khoản 3 Điều 81 Luật Đất đai 2024, khi “cấp nhầm” thành hộ gia đình sử dụng đất được xem là trường hợp Giấy chứng nhận đã cấp không đúng đối tượng sử dụng đất và sẽ bị thu hồi Giấy chứng nhận.
Căn cứ Điều 46 Nghị định 101/2024/NĐ-CP, Nhà nước thực hiện thu hồi Sổ đỏ như sau:
– Người sử dụng đất nộp Sổ đỏ cho cơ quan được quy định tại quyết định thu hồi đất.
– Văn phòng đăng ký đất đai tiếp nhận Sổ đỏ kèm theo quyết định thu hồi đất:
- Nếu thu hồi toàn bộ thì cập nhật, chính lý hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai.
- Nếu chỉ thu hồi một phần diện tích hoặc chỉ thu hồi một trong số nhiều thửa đất thì xác nhận trên Sổ đỏ đã cấp hoặc cấp mới Sổ đỏ với phần diện tích/thửa đất còn lại khi người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất có nhu cầu. Sau đó, trao Sổ đỏ mới cho người được cấp.
– Văn phòng đăng ký đất đai cập nhật, chính lý hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai.
Trường hợp bị ghi nhầm do sai sót của người sử dụng đất
Nếu trong trường hợp sai sót không thuộc về cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp “giấy chứng nhận quyền sử dụng đất…”, mà được xác định là lỗi do người sử dụng đất thì khi phát hiện sai sót, người sử dụng đất thực hiện các bước như Đăng ký kê khai, biến động, chỉnh lý đất đai theo thủ tục thông thường.
Chi tiết về thời gian, thủ tục tương tự như thủ tục sang tên sổ đỏ tại: Chi tiết thời gian sang tên “sổ đỏ” năm 2024, tuy nhiên, người sử dụng đất không phải đóng thuế, mà chỉ phải đóng phí cập nhật, chỉnh lý lên trang tư (Ví dụ ở Đồng Nai, Phí cập nhật thay đổi thông tin là 150.000 đồng, Thay Giấy chứng nhận mới hoàn toàn là 600.000 đồng)
