GIAO DỊCH DÂN SỰ VÔ HIỆU DO GIẢ TẠO

Giao dịch dân sự được xác lập một các hợp pháp bởi các chủ thể thì có hiệu lực thực hiện đối với các bên và phải được chủ thể khác tôn trọng. Ngược lại, các bên xác lập giao dịch dân sự không hợp pháp thì giao dịch này vô hiệu, không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa các bên và giao dịch dân sự giả tạo là một trường hợp như vậy. Theo đó, cùng Luật sư 24H HCMC tìm hiểu về giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo.

Giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo được quy định tại Điều 124 Bộ luật Dân sự năm 2015 như sau:

“1. Khi các bên xác lập giao dịch dân sự một cách giả tạo nhằm che giấu một giao dịch dân sự khác thì giao dịch dân sự giả tạo vô hiệu, còn giao dịch dân sự bị che giấu vẫn có hiệu lực, trừ trường hợp giao dịch đó cũng vô hiệu theo quy định của Bộ luật này hoặc luật khác có liên quan.

2. Trường hợp xác lập giao dịch dân sự giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba thì giao dịch dân sự đó vô hiệu.”

Với quy định nêu trên, giao dịch dân sự được xác lập một cách “giả tạo” bị vô hiệu trong 02 (hai) trường hợp sau đây:

Giao dịch dân sự giả tạo che giấu một giao dịch dân sự khác. Như vậy, có 02 (hai) giao dịch dân sự cùng tồn tại là giao dịch dân sự giả tạo và giao dịch dân sự bị che giấu. Pháp luật xử lý trường hợp này theo hướng giao dịch dân sự giả tạo vô hiệu, còn giao dịch dân sự bị che giấu vẫn có hiệu lực. Để minh hoạ cho trường hợp này, chúng tôi đưa ra ví dụ như sau: A cho B vay tiền và yêu cầu B phải dùng tài sản của mình thế chấp cho A để bảo đảm cho nghĩa vụ trả nợ. Thay vì giao kết hợp đồng thế chấp tài sản theo quy định pháp luật, A yêu cầu B phải lập văn bản uỷ quyền cho A được toàn quyền định đoạt đối với tài sản nêu trên của B. Trường hợp B không thanh toán đầy đủ, đúng hạn tiền nợ gốc hoặc tiền lãi thì A căn cứ vào văn bản uỷ quyền nêu trên để tự mình bán tài sản của B. Trường hợp này, văn bản uỷ quyền là giao dịch dân sự giả tạo, nhằm che giấu giao dịch thế chấp tài sản. Theo quy định pháp luật thì văn bản uỷ quyền bị vô hiệu, A không có quyền tự mình bán tài sản của B. Đồng thời, giao dịch thực tế là thế chấp tài sản có hiệu lực, nên A phải xử lý tài sản thế chấp theo quy định pháp luật.
Giao dịch dân sự giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba. Khác với trường hợp thứ nhất nêu trên, trường hợp này chỉ có một giao dịch dân sự tồn tại.

Hiện nay, pháp luật chỉ quy định về các trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo, mà không giải thích yếu tố “giả tạo” này được hiểu như thế nào. Thực tiễn giải quyết tranh chấp cho thấy Toà án phải dựa vào rất nhiều căn cứ để xác định có “giả tạo” hay không. Chẳng hạn, A tặng cho B quyền sử dụng đất, nhằm không còn tài sản để thực hiện nghĩa vụ cho C. Trên thực tế, Toà án đánh giá yếu tố “giả tạo” của giao dịch tặng cho nêu trên theo một số căn cứ sau đây: Thời điểm xác lập hợp đồng tặng cho, có việc bàn giao quyền sử dụng đất được tặng cho từ A sang B hay không, ai đang là người quản lý, khai thác quyền sử dụng đất trên thực tế…

Các dịch vụ của Luật Sư 24H HCMC:

Liên hệ ngay để được hỗ trợ:

Tư vấn pháp luật qua điện thoại: 0973761188
Tư vấn pháp luật qua Facebook, Tìm, kết nối tới Fanpage Facebook Luật Sư 24H (Luật sư hỗ trợ tư vấn phản hồi Online 24/24)
Tư vấn pháp luật dân sự qua Zalo 0973761188
Gửi hồ sơ, tài liệu, nội dung liên quan cần tư vấn qua Email: PhuongNguyenLuatSu@gmail.com (Luật sư sẽ xem xét phản hồi sau 24-48 giờ nhận được thư tư vấn)

Tư vấn trực tiếp tại văn phòng giao dịch trụ sở công ty Luật Sư 24H HCMC