Ngày 14/02/2025, Bộ Chính trị ban hành Kết luận 126-KL/TW về một số nội dung, nhiệm vụ tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị năm 2025. Trong đó, đáng chú ý là định hướng sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp tỉnh nhằm đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước và nâng cao năng lực điều hành.
1.Lộ trình sáp nhập tỉnh thành
Theo kết luận số 126 về một số nội dung, nhiệm vụ tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị năm 2025, Bộ Chính trị, Ban Bí thư giao Đảng ủy Chính phủ chủ trì, phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương, Đảng ủy Quốc hội, cấp ủy, tổ chức có liên quan nghiên cứu định hướng tiếp tục sắp xếp bỏ cấp hành chính trung gian (cấp huyện).
Các cơ quan nghiên cứu xây dựng phương án tiếp tục sắp xếp cấp xã phù hợp với mô hình tổ chức mới; định hướng sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp tỉnh; đề xuất chủ trương sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật, quy định của Đảng có liên quan. Công việc này phải báo cáo Bộ Chính trị trong quý III/2025.
Chính quyền địa phương gồm ba cấp: Tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; huyện (quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương) và xã (xã, phường, thị trấn). Việt Nam hiện có 63 đơn vị hành chính cấp tỉnh, trong đó có 57 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc trung ương; 705 quận, huyện; 10.595 xã, phường.
Theo quy định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các tỉnh thành phải đảm bảo ba tiêu chí gồm: quy mô dân số, diện tích, số đơn vị hành chính cấp huyện. Tỉnh miền núi, vùng cao phải có dân số từ 900.000, diện tích 8.000 km2; tỉnh ở những nơi khác dân số 1,4 triệu, diện tích 5.000 km2. Đồng thời, tỉnh thành phải có 9 đơn vị hành chính cấp huyện, trong đó ít nhất một thành phố hoặc một thị xã. Đơn vị hành chính cấp huyện, xã cũng có tiêu chuẩn về dân số và diện tích.
Những địa phương không đáp ứng đầy đủ các tiêu chí này sẽ nằm trong diện xem xét sáp nhập nhằm tối ưu hóa bộ máy hành chính, giảm chi phí quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động.
2.Những địa phương có nguy cơ sáp nhập
Mặc dù danh sách cụ thể các tỉnh thành có khả năng sáp nhập chưa được công bố, nhưng theo các tiêu chí hiện hành, một số tỉnh có diện tích nhỏ, dân số thấp hoặc ít đơn vị hành chính cấp huyện có thể nằm trong diện xem xét. Trong đó, một số địa phương từng được đề xuất sáp nhập trước đây như Bắc Kạn, Lai Châu, Hậu Giang, Ninh Thuận… đang thu hút sự quan tâm của dư luận.
Danh sách 10 tỉnh có dân số thấp nhất
| STT | Tên tỉnh, thành phố | Dân số (người) |
| 1 | Bắc Kạn | 313.905 |
| 2 | Lai Châu | 460.196 |
| 3 | Cao Bằng | 530.341 |
| 4 | Kon Tum | 540.341 |
| 5 | Ninh Thuận | 590.467 |
| 6 | Điện Biên | 598.856 |
| 7 | Đắk Nông | 622.168 |
| 8 | Quảng Trị | 632.375 |
| 9 | Lào Cai | 730.420 |
| 10 | Hậu Giang | 733.017 |
Danh sách 10 tỉnh có diện tích nhỏ nhất
| STT | Tên tỉnh, thành phố | Diện tích (km²) |
| 1 | Bắc Ninh | 313.905 |
| 2 | Hà Nam | 460.196 |
| 3 | Hưng Yên | 530.341 |
| 4 | Vĩnh Phúc | 540.341 |
| 5 | Đà Nẵng | 590.467 |
| 6 | Ninh Bình | 598.856 |
| 7 | Cần Thơ | 622.168 |
| 8 | Vĩnh Long | 632.375 |
| 9 | Hải Phòng | 730.420 |
| 10 | Thái Bình | 733.017 |
Việc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh không chỉ giúp tinh gọn bộ máy nhà nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi trong phân bổ ngân sách, quy hoạch phát triển vùng và cải thiện chất lượng phục vụ người dân. Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt là về cơ cấu tổ chức nhân sự, điều chỉnh địa giới hành chính và tâm lý người dân.
Theo nhận định của các chuyên gia, nếu thực hiện tốt, việc sắp xếp lại đơn vị hành chính sẽ giúp các địa phương có thêm nguồn lực phát triển, nâng cao sức cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
Chủ trương sáp nhập tỉnh thành là một phần trong lộ trình cải cách hành chính của Việt Nam, hướng đến mô hình quản lý tinh gọn, hiệu quả hơn. Với thời hạn báo cáo Bộ Chính trị trong quý 3/2025, dư luận đang rất quan tâm đến danh sách các tỉnh thành nằm trong diện sáp nhập và những tác động mà chủ trương này sẽ mang lại.
